” સમન્વય “

જીદંગી ની સૌથી સુન્દર ભેટ કોઇ હોય તો એ છે યાદો

પૂર્ણવિરામ – અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

કેટલાય સમયથી એકલા એકલા આ મન મુંજાય છે, એકાંતના દરિયામાં તારી આંખોના મારગ પણ સંતાય છે.

આગમનના એંધાણ છે તારા હ્રદયના દ્વારે આજે કેટલાય વર્ષો પછી, પણ  આજે કાળજું કંપે છે ડરથી કારણકે જીદંગી હંમેશા સંજોગોની રમત રમી જાય છે.

ઇચ્છાઓના સાગરમાં યાદોનું મંથન એવું થાય છે, કે ભુલાય છે વર્તમાન અને પરિસ્થિતીઓના નામે ભુતકાળ જ જીવન બની જાય છે.

લખાય છે વિધીના વિધાન અને અંતે એ જીદંગીના મારગ બની જાય છે, પણ માત્ર પ્રેમનું જ વર્તમાન એ ભવિષ્ય અને ભુતકાળને સ્વર્ગના દ્વારો સુધી લઇ જાય છે.

એટલેજ ભવિષ્યને ભુતકાળથી દૂર રાખતું આ વર્તમાન યાદોથી  ક્યારેક બહુંજ ગભરાય છે, કારણકે જીદંગીના પથ પર વિધીના વિધાનો અચાનક મૃત્યુના પૂર્ણવિરામે આવીને ચુપચાપ અટકી જાય છે.

જાન્યુઆરી 23, 2009 Posted by | કાવ્ય | 1 ટીકા

કેમ? – અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

કોણ છું હું? સુંદર ભવિષ્યની રાહે ઓટલે બેઠેલી માનો દિકરો કે પછી ઘડપણના મારગ પર આધારનો ખભો શોધતા બાપનો એ આધાર?,

કેમ હસું છું હું? મેહંદીના રંગોમાં રંગેલા બહેનના હાથો જોઇને કે પછી જીદંગીના પગથીયા પર સુકાયેલા આંસુઓની યાદ પર?,

શેનાથી દુર ભાગુ છું હું? દુનિયાની વાસ્તવિકતા ના પથની હતાશાઓ થી કે પછી પ્રગતીના પથ પર ઉઠેલા અંતરના અવાજોથી?,

કેમ ગભરાઉ છું હું? સમાજના નિયમોની માયાજાળમાં ગુંચવાવાના ડરથી કે પછી આ જીદંગીના અનંત સફરમાં ક્યાંક ક્યારેક અચાનક પૂર્ણવિરામ આવવાના ડરથી?,

કેમ લડું છું હું? દુનિયાની ગલીઓની આંટીધૂંટીઓમાં એકલો ના પડું એટલે કે પછી આ જ ગલીઓમાં તારા સાથનો સુંદર સહારોના છુટી જાય એટલે?,

કેમ જીવું છું હું? તારા દરેક સ્મિતનો સાક્ષિ થવા માટે કે પછી મારા આંખોની પાછળ વસેલા આંસુઓના દરિયામાં તોફાનો ના ઉભરાય એટલે?,

કેમ આટલા પ્રશ્નો કરું છું હું? આ પ્રશ્નોના ના ગમતા જવાબો નથી જાણતો એટલે કે પછી એ પ્રશ્નોના જવાબો નથી જાણવા એટલે?

જાન્યુઆરી 23, 2009 Posted by | કાવ્ય | 3 ટિપ્પણીઓ

” ઝંખના ” — અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

જીદંગીના દરિયામાં ઇચ્છાઓનું વહાણ લઇને નીકળ્યો છું હું,

તારી લાગણીના સાગરમાં પ્રેમનું મોતી શોધવા નીકળ્યો છું હું,

ઝંખે છે જીદંગી એક દિવસ એવો,

જ્યાં સુરજ ઉગે તારા સ્મિત પર, જ્યાં ચંદ્ર અટક્યો હોય તારા આંખોના પલકારે,

જ્યાં દરિયાના મોજા વહેતા હોય તારા હ્દયના ધબકારે અને જ્યાં ભરતી-ઓટ ઊભરે તારીજ ઇચ્છાઓની લાગણીઓ પર,

જ્યાં તારા અને મારા પ્રેમની નદીઓનો થતો હોય સંગમ અને મેઘ ધનુષ પર રંગાયો હોય આપણા જ પ્રેમની ઊર્મીઓમાં,

જ્યાં પંખી  કલરવ કરતા હોય તારા અને મારા સંગમની ખુશીઓમાં અને માછલીઓ પણ સાંજે ચાંદનીના આગમનમાં જુમતી હોય,

આવા અનંત પ્રેમના દરિયામાં ડુબવા નીકળ્યો છું હું,

તારા પ્રેમના આ મોતીને પામવા બન્યો છું મરજીવો હું.

જાન્યુઆરી 20, 2009 Posted by | કાવ્ય | 1 ટીકા

” અસ્તિત્વ “–અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

માનવીની પરિપક્વતાનું માપ એના અનુભવોની ડાળીઓએ જોએલી પાનખરના આંકથી થાયછે,

એવી જ રીતે લાગણીઓની હુંફની પરકાષ્ઠાનું માપ એ તો પ્રણયના દરિયાનાં ઊંડાણમાં ડુબવાના અનુભવથી જ થાય છે,

કારણકે ફૂલોતો ખિલે છે બાગમાં રોજ સવાર-સાંજ ખુબજ સુંદરતાથી,

પરંતુ ગુલાબના ફૂલોનું અસ્તિત્વ એ તો એના ગર્ભમાંથી વહેતી સુગંધની બહારથી જ થાય છે.

જાન્યુઆરી 4, 2009 Posted by | શેર-શાયરી | 4 ટિપ્પણીઓ

” સરવાળે ” — અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

જીદંગીમા શું પામવાના અને શું ખોવાના,

અંતે તો જ્યાંથી આવ્યાતા પાછાતો ત્યાં જ જવાના.
.
.
હું તારો અને તું મારી એ દુનિયામાં દરેક પ્રેમી કહેવાના,
કારણકે પ્રેમના ઉર્મી આંખોથી ચાલુ થઈ હ્ર્દય સુધી જ જવાના.
.
.
હે ઇશ્વર તુ મારો છે એ કહેવા સવાર- સાંજ મંદિર-મસ્જિદ દોડવાના,
પરંતુ ઉપર જવાની હરોળમા, નંબરતો છેલ્લો જ નોંધાવાના.
.
.
બધુજ જાણતા હોવા છતાં સૂરજના અજવાળે પૈસા પાછળ દોડા-દોડ કરવાના,
પરંતુ ચંદ્રના અજવાળે પાછાતો ઘરે જ આવવાના.
.
.
અંધારી ઓરડીના ખુણે દિવાની જ્યોતમાં સૂરજનો પ્રકાશ શોધવાના,
કારણકે સૂરજના અજવાળે જીંદગીમાં તો અંધારા જ ફેલાવાના.
.
.
જીંદગી આખી આંકડાના સરવાળા મોટા કરવા  જીંદગી જ ભુલાવાના,
પરંતુ જીવતરના અંતે જીંદગીના સરવાળા- બાદબાકીતો ખોટમાં જ જવાના.
.
.
એટલેજ કહું છું કે શું કામ ચિંતા કરે છે કે સરવાળે કેટલું ભેગુ કરવાના,
કારણકે અંતે જ્યાંથી આવ્યાતા પાછાતો ત્યાંજ જવાના.

જાન્યુઆરી 3, 2009 Posted by | કાવ્ય | 4 ટિપ્પણીઓ

” ઉર્મી “

હ્ર્દયના શબ્દો લખ્યા છે મેં આપણા પ્રેમ ના પારેવાની એ પાંખો પર,

આંખો માંથી પ્રેમ આંસુ બની વહે છે આજે તારા એ ખિલખિલાટ સ્મિત ની યાદો પર.

ભલે તુ ગઇ હતી મારી પ્રેમની દુનિયા ને એકલી મુકીને હસતા હસતા,

આજે હદય તો તારૂં પણ રડતું હશે એ પ્રેમની મીઠી યાદો પર.

કહેવાય છે કે જીદંગીમાં ક્યારેક સમય આવે છે એવો જ્યારે છૂટી જાય છે સાથ એ સુંદર યાદોનો,

પણ ક્યારેક તો સામનો થાય છે એ યાદોનૉ પાછો જીદંગીની જ આ રાહો પર.

કારણકે મનુષ્ય ભૂલી જવાનો પ્રયત્ન કરે છે ગઇ કાલને પરિસ્થીતીઓ ના દોષો પર,

પણ સાચા પ્રેમમાં બળ તો પરિસ્થિતીઓ નું પણ નથી ચાલતું હદયની એ મિઠી યાદો પર.

ડિસેમ્બર 25, 2008 Posted by | કાવ્ય | 6 ટિપ્પણીઓ

” મિત્રતા ”

ખુશીઓ તો આમ પણ મારી જીદંગીથી ભાગે છે દૂર બહું,

અને હવે તો દિલથી દૂર તું પણ ચાલ્યો જાય છે.

મિત્રો તો આમ પણ સાચા નથી મળ્યા જીદંગીમાં મને બહું,

સાથ છોડીને એકલો તો તું પણ આ મિત્રને મુકીને જાય છે.

જીદંગીના અંધારે સાથતો મારો પડછાયો પણ મને નથી આપતો ક્યારેય બહું,

આ અંધારાના સન્નાટ્ટામાં હાથતો તું પણ છોડાવીને ચાલ્યો જાય છે.

આંસુ લુછ્યાતા તેં મારા જ્યારે હાર્યો તો હું આ જીદંગીની આંટી-ઘૂંટીઓમાં બહું,

આજે તું આંસુ લુછવા વાળો આંખોમાં તો આંસુ જ આપીને ચાલ્યો જાય છે.

નથી ખબર પડતી કે ખુશ થાઉ તારા ઉજ્જ્વળ ભવિષ્ય પર કે આજે પાછો રોઉં એ ભૂતકાળની યાદોમાં બહું,

તારઈ મિત્રતાના સાથને ગુમાવીને જીદંગી તો મારી આ એકલતાથી સુની સુની બનતી જાય છે.

કારણ કે મળ્યો હતો હું તને ક્યારેક આજ જીદંગીના કોઇક ચૌરાહા પર ખુશીથી બહું,

પણ ભુલી ગયો હું જીદંગીનો નીયમ કે ક્યારેક  ચૌરાહા પર દુઃખી વિદાય આપવાનો સમય પણ આવી જાય છે.

—- અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

ડિસેમ્બર 21, 2008 Posted by | કાવ્ય | 9 ટિપ્પણીઓ

” માનવી ? “–અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

નીકળ્યો હતો જ્યારે હું શાંતીની શોધમાં,

જોઇ મેં મારી જ લાશો ખરડાયેલી લોહીથી દરેક ગલીઓમાં- ઓટમાં,

કર્યા વરસાદ લોહીના મેં મનેજ વારંવાર કાપીને,

રંગી ધરતી મેં લાલ લોહીની નદીઓ ને વહાવીને,

ના સાંભળી ચીસો મેં એ માની, જેની આંખો ચારેય બાજુ શોધતી હતી મને જ લોહીના દરિયામાં.

ના સંભળાઇ એ ચીસો મને લોહી લુહાણ એ મારા બાળપણની,

જે રડતું હતું મરેલી લાશોના ઢગલા વચ્ચે એક જીદંગીની શોધમાં,

હતું આકાશ રંગાયેલુ એ વખતે ચારેય ખૂણે લોહીના જ રંગોમાં,

અને વર્ષ્યા મેઘ પણ આંસુઓના એ દિવસે તો લોહીના જ રૂપમાં.

જીદંગીની ક્ષણે-ક્ષણો માંગતી હતી ત્યારે મોતની ભીખ,

થયો એ દિવસે  જ્યારે હું ” દાનવ ” ભુલાવીને લાગણીઓની પ્રીત,

કર્યા ભાગલા જ્યારે માનવતાના મેં ઇશ્વરના નામે,

આંખોમાં હતું ઝનૂન નવી સૃષ્ટિના સર્જનના નામે,

જીદંગી અને ખુશીના સર્જનને ભૂલી વધારૂં છું હું મોતના આંકડા,

છતાંય ગર્વથી ગણાવું છું મારી જાતને ઇશ્વરની સૌથી સુંદર શરૂઆત જેને સૃષ્ટિ ઓળખે છે “માનવી”ના નામે.

ડિસેમ્બર 17, 2008 Posted by | કાવ્ય | 2 ટિપ્પણીઓ

” સરવૈયું ” – અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા (આંશિક)

love

જીદંગીની આંટી-ઘૂંટીઓમાં ફસાયેલો આ માનવી,

પ્રગતીની દોડમાં જીદંગીને જ કેમ ભૂલાવતો હોય છે આ માનવી ?

બાળપણની પાપા-પગલીઓ જેની આંગળીઓ પકડીને કરતો હોય છે આ માનવી,

અંતે તો આધારનો ખભો પણ કેમ નથી આપતો એજ આંગળીઓ ને આ માનવી?

જુવાનીના જોશમાં જગ આખું જીતવા મથતો હોય છે આ માનવી,

તોય જીદંગીના અંતે હંમેશા છેલ્લે તો એકલો જ કેમ પડતો હોય છે આ માનવી?

આપણાની લાગણીઓને વારંવાર દુભાવતો હોય છે આ માનવી,

તોય સવાર-સાંજ લાગણીઓના માવઠાની રાહ કેમ જોતો હોય છે આ માનવી?

જીદંગીની દોડમાં આંકડા મોટા કરવા મથતૉ હોય છે આ માનવી,

પણ જીદંગીના અંતે પોતાના જ સરવાળા-બાદબાકીના હિસાબ કરતા કેમ ડરતો હોય છે આ માનવી?

બાળપણમાં ગલીઓમાં લખોટીઓ અને છાપો રમતો હોય છે આ માનવી,

તો આજે ખુદ બેફામ આંતકની રમતો કેમ રમ તો હોય છે આ માનવી?

ઔલોકિક ભવિષ્યની શોધમાં વર્તમાનનો વિચાર ક્યારેય નથી કરતો આ માનવી,

તો પછી જીદંગીના અંતમાં ભૂતકાળને યાદ કરીને હંમેશા અફસોસ કેમ કરતો હોય છે આ માનવી?

આખી જીદંગી પાપો કરતા વખતે ઇશ્વરનો વિચાર ક્યારેય નથી કરતો આ માનવી,

તો પછી જીદંગીની પાનખરે ભાગવત અને કુરાનમાં પુણ્યના રસ્તા કેમ શોધતો ફરે છે આ માનવી?

ડિસેમ્બર 14, 2008 Posted by | કાવ્ય | Leave a comment

” આંશિક ” -અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

sunrise

” સપના અને વસ્તવિકતા વચ્ચે નો ફરક એટલો જ  હોય છે ખાલી,

કે ઘણા જીવતા જ મરેલા હોય છે અને  ઘણા તો મરીને પણ જીવી જાય છે,

કે જીવન-મરણ નુ આ ચક્ર આપડા હાથ મા નથી હોતુ,

કારણ કે અન્તે તો બધુ રાખ જ બની જાય છે.

કે ભલેને જીદંગી ની આ રેસ મા કોઇ કેટલુ પણ કેમ ના જીતે

પણ અંતે મોત ના હાથે  તો હારી જ જવાય છે “

ડિસેમ્બર 3, 2008 Posted by | શેર-શાયરી | 1 ટીકા

” જીદંગી ” -અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

life-1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

સિગરેટના ધુમાડા જેવી છે જીદંગી,

પળમાં ધૂંધળી તો પળમાં પારદર્શી છે જીદંગી,

છતાં ક્યારેક પોતાની તો ક્યારેક પારકી લાગે છે જીદંગી,

કોઇના પણ રોકાવાથી કંઇ થોડી ઊભી રહે છે જીદંગી ?

———–

સંબંધોમાં સચવાયેલી જીદંગી,

એકલતાથી ગભરાયેલી જીદંગી,

ક્યારેક વિશ્વાસ તો ક્યારેક સમજોતા પર ચાલતી જીદંગી,

કોઇનો પણ સાથ છૂટવાથી કંઇ થોડી ઊભી રહે છે જીદંગી ?

——

આંખોથી આંખોની ભાષા સમજતી જીદંગી,

લાગણીઓના ઉંહકાર અનુભવતી જીદંગી,

ક્યારેક પ્રેમમાં જીવતી તો ક્યારેક વિરહમાં મરતી જીદંગી,

સમયના બદલાવો છતાં પ્ર્રેમની પરિભાષા કંઇ થોડી બદલે છે જીદંગી ?

——–

સમયનાં વહેણમાં વહેતી જીદંગી,

આપણાની લાગણીઓમાં ભીંજાયેલી જીદંગી તો,

ક્યારેક યાદોની પાછળ સંતાયેલી જીદંગી,

ક્યારેક હસાવતી તો ક્યારેક રડાવતી જીદંગી,

ઋતુઓના બદલાવાથી શ્વાસ લેવાનું કંઇ થોડી છોડી દે છે જીદંગી ?

 

——

સ્વપ્નોના ગુણાકારોથી બનેલી જીદંગી,

ભૂતકાળની બાદબાકીઓથી ઉભરતી જીદંગી,

તો ક્યારેક ભવિષ્યમાં વર્તમાનનો તાળો મેળવતી જીદંગી,

પરંતુ સરવાળે તો ખાલી શૂન્ય પામવા હોવાના છતાં કંઇ ગણતરીઓ થોડી છોડે છે જીદંગી ?

——–

તારી આંખોની ચંચળતામાં રમતી જીદંગી,

તારા હોઠોના સ્મીતમાં હસતી જીદંગી,

ક્યારેક તારા આંસુઓમાં રડતી તો, ક્યારેક તારી ખુશીમાં ઝૂમતી જીદંગી,

પણ જો તારો સાથ ના હોય તો શું સાચે કહેવા લાયક છે જીદંગી ને જીદંગી ?

ડિસેમ્બર 1, 2008 Posted by | કાવ્ય | 4 ટિપ્પણીઓ

“અનુભૂતી “–અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

anubhuti

“પ્રેમની અનુભૂતીને વાસ્તવિકતાના પ્રમાણ પત્રો નથી હોતા,

તારી આંખોની લાગણીઓની ભાષા ના સમજે એવા મારા હ્દયના એકેય ધબકાર નથી હોતા,

આમતો દુનિયામાં ઘણા કવિઓ આબેહૂ વર્ણવે છે પ્રેમની લાગણીઓ ને એમના શબ્દોમાં ,

પણ તારા પ્રેમના સાગરને વર્ણવા માટે  શબ્દોના આકારતો એ કવિઓ પાસેય નથી હોતા.”

નવેમ્બર 27, 2008 Posted by | શેર-શાયરી | 3 ટિપ્પણીઓ

” પ્રેમ ” — અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

love”  જીદંગીને પણ ભારે પડે છે સમજવા જીદંગીના જ મુકામો,

પ્રગતીના નામે તો બધા જ મરી જાય છે.

આંખોથી આંખોની ભાષામાં સમજાવાનો હોય છે પ્રેમ,

પણ ખબર નહીં કેમ હમેંશા પ્રેમ શબ્દ સમજવામાં જ જીદંગી નીકળી જાય છે “

નવેમ્બર 26, 2008 Posted by | શેર-શાયરી | 3 ટિપ્પણીઓ

” મરજીવો ” – અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

best-newyork ” તારી પ્રેમની નાવડીમાં મુસાફર બની ફરું છું,

તારા વિશ્વાસના દરીયામાં મરજીવો બની તરું છું,

ભલે જીદંગીના તુફાનો લઇ જાય છે પ્રેમની નાવડીને તારા કિનારાથી દૂર,

પણ તારી લાગણીના હલેસા મારી ફરી કિનારે આવી તરું છું. ”

નવેમ્બર 24, 2008 Posted by | શેર-શાયરી | 2 ટિપ્પણીઓ

“ભીની માટી ની સુગંધ” –અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

watch

“ભીની માટીની સુગંધ”

આજે આર્યાન કેટલાય દિવસે એની મુલાયમ ગાદી વાળી આરામ ખુરશીમાં હમણા તૈયાર થઇને બેઠો હતો. વાતાવરણમાં થોડી હલકી હલકી ઠંડક હતી. ધીમે ધીમે વહેતી હવા ભેજ સાથે ઠંડકનો અનુભવ કરાવતી હતી. ભીની હવાના સ્પર્શથી ખબર પડતી હતી કે વાતાવરણમાં થોડાક કલાક પહેલા પડેલા વરસાદની યાદો હજી પણ એટલી તાજા છે. આમતો અમેરીકા જેવા દેશમાં માટીની સુગંધ બહુ ઓછી અનુભવવા મળે પરંતુ આર્યાનના આલિશાન ઘરની બહાર ક્રિકેટ રમી શકાય એટલી મોટી ઘાંસવાળી ખુલ્લી જગ્યા છે. આકાશ પણ ચોખ્ખું અને ચારેય ખુણે આછું ગુલાબી રંગીન છે. દૂર દૂર મેઘધનુષના આછા રંગો આચ્છાદિત થાય છે. વાતાવરણમાં પ્રવેશતાની સાથે એવી ઇચ્છા થાય કે શાંતીથી બેસીએ અને કશુંજ કર્યા વગર આંખો બંધ કરીને આલહાદક વાતાવરણમાં મગજના થાકેલા ચેતાતંતુઓને થોડોક સમય આરામ આપીએ. આર્યાનને આવું વાતાવરણ પહેલેથી બહું ગમે છે. ભારત જેવા દેશોમાં ઋતુઓ વહેંચાયેલી હોય છે જ્યારે અમેરિકામાં ઋતુઓ ભરોસા પાત્ર નથી. અહીં વર્ષમાં બહુ ઓછા દિવસો હોય છે જ્યારે આલહાદ્ક અને હદય સ્પર્શી ઋતુનો આનંદ માણી શકાય છે. અમેરિકાના કેર્લિફોનીયા જેવા વિસ્તારમાં બહું વાંધો આવે કારણ કે ત્યાં ભારત જેવું ખુશનુમા ઋતુઓ સભર વાતાવરણ બારેય માસ મળી રહે છે. પરંતુ ન્યુયોર્કની તો વાત નથી થાય એવી. આકસ્મિક ઋતુઓનો ફેરફારએ ન્યૂયોર્કનું આગવું લક્ષણ છે. મન ફાવે ત્યારે થીજવીનાખે એવો બરફનો વરસાદ , ક્યારેક ક્યારેક વળી પાછો સખ્ખત વરસાદ અને મન થાય તો પરસેવાથી પલાળે એવી ગરમી પણ અહીં પડે છે. છેલ્લા ૩૮ વર્ષોથી આર્યાન વૈવિધ્ય સભર ન્યૂયોર્કમાં રહે છે. જ્યાં લોકો, જાત ,રંગ અને ઋતુઓમાં ડગલે ને પગલે ભિન્નતા જોવા મળે છે. આટલા વર્ષો ન્યૂયોર્કમાં વિતાવ્યા હોવા છતાં આર્યાનમાં કોઇજ બદલાવ આવ્યો નથી. આજે પણ શાંત ને શીતળ સ્વભાવનો છે. છેલ્લા ૩૮ વર્ષોથી ન્યૂયોર્કમાં રહેતા હોવા છતાં આર્યાન ભારતની માટીની સુગંધ આજે પણ ભૂલાવી શક્યો નથી. આજે પણ વરસાદ પછીના ન્યૂયોર્કના વાતાવરણના રંગોમાં ક્યાંક ને ક્યાંક ભારતની ભીની માટીની સોડમના અંશો શોધતો ફરતો હોય છે.

આર્યાનની ઊંમર આજે ૬૦ વર્ષની છે. જીદંગીના સફરમાં આર્યાને દરેક ઊતારચડાવ ના અનુભવો કરેલા છે. એણે જોયેલા ઘણા સપના આજે ૩૮ વર્ષો પછી એની જીદંગીમાં હકિકત બની રમે છે. આજે શું નથી આર્યાન પાસે? દુનિયાનો દરેક વૈભવ કે જેમાં ગાડીઓની હરોળથી માંડીને બંગલાઓની હારમાળા તથા ફેક્ટરીઓના અગણિત આંકડાઓનો સમાવેશ થાય છે. ઊપરાંત એક ખુબજ ખુશીથી હર્યું ભર્યું કુટુંબ અને ખુબ પ્રેમાળ વ્યક્તિત્વ ધરાવતા દરેક કુટુંબીજન. આર્યાનની જીદંગીની સૌથિ મોટી પૂંજી એના સારા , સમજુ અને સંસ્કારી એવા એક પુત્ર અને એક પુત્રી હતી. આજે અમેરિકા જેવા દેશમાં આટલા વર્ષોથી રહેતા હોવા છતાં આર્યાન એના પુત્ર અનાયાસ,પુત્રવધૂ તથા પૌત્ર સાથે સહકુટુંબ શાંતીથી રહે છે જેના પર આર્યાન ને ખુબ ગર્વ છે. આજે જોવા જોઇએતો દુનિયાની કોઇ વસ્તુ એવી નહીં હોય કે જે આર્યાન પાસે નહીં હોય અથવા મેળવવા માટે સક્ષમ હોય. અનાયાસ કે જે આર્યાનનો એક અને માત્ર એક પુત્ર છે આર્યાનના બિઝનેસને વિશ્વની ટોચે પહોંચાડવાનું કાર્ય ખુબ સફળતા પૂર્વક કરે છે. આર્યાનની પુત્રી જેનું નામ આર્યા છે ખુબ સફળ ડોક્ટર ( કાર્ડિયોલોજીસ્ટ) છે. આજે ૬૨ વર્ષે પણ આર્યાન ખડતલ અને મજબૂત બાંધાનો તથા પ્રભાવશાળી મુખમુદ્રા ધરાવે છે. આર્યાન ને જોવાવાળા આજે પણ એકવાર વિચાર કરવા જરૂર મજબૂર થઇ જાય છે કે પ્રભાવિત ચહેરા પર હમેંશા કશુંક કહેતી મોટીમોટી આંખોના ઊંડાણમાં ઊતરવાના પ્રયત્નો ક્યારેય કોઇએ કર્યા હશે કે નહીં?

આર્યાનને આજે પણ બાળપણના દિવસો યાદ કરતાની સાથે નાના બનીને મસ્તી કરવાની ઇચ્છા થઇ જાય છે. એની બાળપણની ભૂમિ સંતરામપુર કે જે પંચમહાલ જીલ્લામાં એક નાના તાલુકા તરીકે ગુજરાતમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. સંતરામપુર આર્યાન માટે એક નાના સ્વર્ગ સમાન છે. ગામની બહાર ડુંગરો છે. ડુંગરોની તળેટીમાં આવેલા મોટામોટા ખેતરો છે. અને ખેતરોને અડીને રહેલા ખુલ્લા મેદાનો છે. મેદાનોમાં ઠેરઠેર છૂટા છવાયા ઘર આવેલા છે. પાછું દરેક ઘરની બહાર ક્રિકેટ રમી શકાય એટલી મોટી ખુલ્લી જગ્યાઓ છે. અને ઘરની બહાર આર્યાને બેસીને જોયેલી રોજ સવારસાંજ સૂરજની ડુંગરો પાછળની સંતાકૂકડી અને સંતાકૂકડીની રમતના આકાશની ક્ષિતિજો પરના વૈવિધ્ય રંગોની છાપ આર્યાનને આજે પણ એટલા યાદ આવે છે. ખાસ કરીને જ્યારે પણ વરસાદ પડતો ત્યારે ઘરની બહાર વરસાદના પાણીથી ભીની થયેલી માટીમાં આર્યાનને એકરસ થઇને રમવું ખૂબ ગમતું હતું. ગુજરાતની કાઠિયાવાડી બોલીમાં ભીની માટીનેગારોકહેવાય છે. આર્યાનની વરસાદના ગારાના સામ્રાજ્યમાં મુક્તપણે વિહરવાની શરૂઆત જ્યારે વર્ષનો હતો ત્યારથી થયેલી. વર્ષાઋતુમાં વરસાદ જેવો બંધ થાય એવું તરત આર્યાન અને એના જેવા લહેરીલાલો ઘરની બહાર ભીની માટીમાં રમવા નિકળી પડતાં. ખાસતો આર્યાનને આજે પણ યાદ આવે છે કે ભીની માટીમાં સૌ પ્રથમ મંદિર બનાવતો. એના પર સાવરણીની સળીમાં ત્રિકોણ કાગળ ભરાવીને એની ટોચ પર ધજા બનાવતો. ધીમેધીમે ગારામાં રમતારમતા આર્યાન મંદિરની આજુબાજુ ઘરો અને કૂવા બનાવતો અને જોતમાં જોતામાંતો ભીનીમાટીનું આખું નગર ઊભું કરી દેતો. આર્યાનને માટીના બનેલા નગર રચનાના પ્રતિબિંબ જે એના આખાય કપડા પર જોવા મળતા હજી પણ યાદ છે. જ્યારે પણ બીજા કોઇ આર્યાનને હાલતમાં જોતા ત્યારે આર્યાન ભીનીમાટીના નગરનો રાજાના હોય જાણે એવું લાગતું. આર્યાન આજે પણ જ્યારે બાળપણના ઔલોકિક દિવસો યાદ કરે છે ત્યારે એને એજ રીતે ભીની માટીના સામ્રાજ્યના રાજા થવાની ઇચ્છા થાય છે.

આજે જ્યારે વરસાદના હલકાહલકા પારદર્શક ટીપાં આર્યાન જોવે છે ત્યારે આર્યાનને મિત્રો સાથેના જૂના દિવસો યાદ આવી જાય છે. જ્યારે પણ વરસાદ ચાલુ થતો આર્યાન અને તેના મિત્રો સાઇકલની રેસ લગાવતા. ક્યારેકક્યારેક તો રેસમાં ને રેસમાં બધા ગામની બહાર આવેલા ખુલ્લા મેદાનોમાં પહોંચી જતા. મેદાનો ચારેય બાજુથી લીલાછમ ડુંગરોથી ઘેરાયેલા હતા. વખતે એક તો આખુંય શરીર વરસાદનાં પાણીથી તરબોળ હોય અને બીજી બાજું ખાબોચિયામાં કૂદાકૂદ કરીને એકબીજાના કપડા બગાડવાની મજા પણ કંઇક અલગ આવતી હોય. ગુજરાતના ગામડામાં ભીની માટીમાં રમવાની એક રમત ખૂબજ પ્રચલિત હતી. રમતમાં અણિદારધારદાર સળિયાને ભીનીમાટીમાં છૂટ્ટી ખોપવાનું હોય . આર્યાન અને એના મિત્રો વરસાદમાં સળિયા મળે તો સળિયા નહિંતર ગણિત વિષયમાં ભૌમિતિક રચનાઓ દોરવા વપરાતુંપરિકરલઇને ભીનીમાટીને ખૂંદવા નીકળી પડતા. રમતમાં જે પણ સૌથી વધારેવાર સળંગ સળિયાને ભીનીમાટીમાં ખોપી શકે તે જીતતું. આર્યાન જ્યારે આલહાદ્ક મિત્રો સાથેની રમતની યાદોને વાગોળે છે તો આજે પણ એને ખબર નથી પડતી કે રમતમાં મિત્રો સાથે બપોરની સાંજ અને પછી સાંજની રાત ક્યારે થઇ જતી હતી. સંધ્યાકાળે આજ રમતમાં ને રમતમાં ભીનીમાટીના સામ્રાજ્યનો રાજા સામ્રાજ્યની ક્ષિતિજોની શોધમાં ખોવાઇ જતો હતો.

આર્યાનમાં કોલેજના દિવસોની યાદ આજે ૬૦ વર્ષે પણ રોમાંચ અને ચંચળતા લાવી મૂકે છે. આર્યાનનું માનવું છે કે કોલેજ કાળ દરમિયાન વિદ્યાર્થીની જીદંગીમાં ચાની કિટલીનું મહત્વ ખૂબજ વધારે હોય છે. આર્યાને પણ કોલેજના દિવસોમાં સૌથી મહત્વનો સમય એણે કોલેજની બહાર આવેલી ચાની કિટલી જેનું નામસાંઇ કિટલીહતું ત્યાં કાઢેલો છે. જ્યારે જ્યારે વરસાદની ઋતુ હોય ત્યારે ભણવાનું તો ક્યારેય ગમેજ નહીં. અને એમા પણ પરાણે ક્લાસમાં બેઠા હોઇએ અને ભણવામાં ધ્યાનના હોવાથી ક્લાસની બહાર જવાનું બહાનું શોધતા હોઇએ. ચોમાસામાં જ્યારે પણ સંજોગોમાં વરસાદ પડે ત્યારે ત્યારે ક્લાસ પાડવાનું એક ઊત્તમ બહાનું મળી જતું. જેવા વરસાદના ટીપા ક્લાસની બારીની બહારના વાતાવરણને ચિરતા જમીનમાં સમાય તરત એક આલહાદ્કમાદક સુગંધ આખાય વાતાવરણમાં પ્રસરી જતી હતી. અને માદક સુગંધના નશામાં ચૂર થવા કદાચ ચાની કિટલીથી ઊત્તમ સ્થાન આર્યાનની દ્રષ્ટીએ નથી. થોડી વારમાં આર્યાન અને આર્યાનના મિત્રોની ટોળકી , સેક્ટર ૨૩ની ચોકડીના ડાબા ખૂણે આવેલીસાંઇ કિટલીપર એની શોભા વધારતા એવા સિંહાસન રૂપી નાના ટેબલ અને મૂંઢા લઇને ગોઠવાઇ જતી. થોડીજ વારમાં વરસાદની ભીનીમાટીની સુગંધમાં આભૂષણ રૂપી કડક ચા અને ગરમાગરમ દાળવડાની સુગંધ પ્રસરે ત્યારે વાતાવરણ જાણે સોળે કળાએ જૂમી ઊઠતું. અને જ્યારે કિટલી પર બેસીને ચાના કપમાં વરસાદના ટીપાં પડે ત્યારે ટીપા ચામાં એવા ભળે કે જાણે જીવનના બધા રસ ચા રૂપી જીવનના પ્યાલામાં આવી જાય છે. અને આર્યાનને વર્ષાની ઋતુમાં જીવન રસ પીવાની મજા આગળ તો ન્યૂયોર્કની ચમકદમક પણ હંમેશા ઊતરતિ લાગે છે. મિત્રો સાથેની મસ્તીભરી યાદો આજે પણ આર્યાનને ફરીથી યુવાની જીવવાની ઇચ્છા વારંવાર ઊભી કરાવે છે.

આર્યાનની જીદંગીની યાદોમાં સૌથી મહત્વનૉ સમય એણે પ્રકૃતિ સાથે ગાળેલા વર્ષનો છે. આજે જ્યારે આર્યાનના કપાળ અને પાંપણો પર વરસાદના ટીંપા પડે છે ત્યારે એને પ્રકૃતિ સાથેના સુંદર અને પ્રેમાળ દિવસો યાદ આવે છે. વર્ષોમાં વર્ષાઋતુમાં દુનિયાથી સંતાતાછુપાતા આર્યાન અને પ્રકૃતિ આર્યાનની મોટરસાઇકલ પર સીધા અમદાવાદના એસ.પી. રીંગ રોડ પર નિકળી પડતા હતા. દુનિયાના બંધનોથી આઝાદ, મુક્ત પંખીની જેમ વાતાવરણમાં મોટરસાઈકલ પર ઊડવાની મજા કંઇક અલગ હતી. પ્રકૃતિ આર્યાનની છાતી પકડીને બેસતી અને માથુ આર્યાનની પીઠ પર મૂકતી હતી. અને પછી જોરથી આર્યાનને પાછળથી બે હાથ વચ્ચે લઇને દબાવતી. સાથે આર્યાન મોટરસાઇકલની ઝડપ વધારી દેતો અને ખૂબ ઝડપી મોટરસાઇકલ ચાલ્યું હતું. વખતે પ્રકૃતિ એનું મોઢું આંખો બંધ કરીને આકાશ તરફ રાખીને વરસાદના ટીપાને એના મુખ પરનૉ સીધોજ સ્પર્શ માણતી અને આર્યાન એને ખાલી પ્રેમ પૂર્વક જોયા કરતો. આમ ને આમ મોટરસાઇકલ પર એસ.જી.રીંગ રોડ ની બંને બાજુએ ફેલાયેલા મોટામોટા ખેતરોની ભીનીમાટીની સુગંધના કલ્પનારૂપી વાદળો પર આર્યાન અને પ્રકૃતિ કલાકોના કલાકો પ્રેમથી વિહરતા.

આર્યાન આજ ભૂતકાળની યાદો આરામખુરશીમાં બેસીને વાગોળતો હતો. થોડેક નજીકમાંજ એનો પૌત્ર આંગણામાં કંઇક રમતો હતો. આર્યાનનું મન ખુબજ વિચારે ચડ્યું હતું કેજીદંગીમાં બધુ મેળવ્યું હોવા છતાં આજે આર્યાન જીદંગીની થોડીક નાની પળો પણ પાછી નથી મેળવી શક્તો “. આજે એને ખબર નથી પડતી કે આજે શું કરવું? પોતાની સફળતા પર ગર્વ કરવો કે પોતાની આજની લાચારી પર દુઃખી થવું?. આજ અસંમજસમાં આર્યાન ખોવાયેલો હતો ત્યાંજ એના ખભા પરથી કોઇકના હાથ સરકતા આગળ આવીને એના ગળાની આજુબાજુ હારની જેમ વીંટળાઇ જાય છે. હારરૂપી હાથ પ્રકૃતિના હોય છે. જો શુધ્ધ શબ્દોમાં કહું તોપ્રકૃતિ આર્યાન રામીકે જે એક સમયની આર્યાનની પ્રેમીકા અને આજે વર્ષોથી એની જીદંગી લાંબી સફરની એક માત્ર સાક્ષી અને ધર્મપત્નિ. આર્યાન પ્રકૃતિના હાથને હાથમાં લઇને બાજુમાં બેસાડે છે અને કહે છે :

સપના અને વસ્તવિકતા વચ્ચે નો ફરક એટલો હોય છે ખાલી,

કે ઘણા જીવતા મરેલા હોય છે અને ઘણા તો મરીને પણ જીવી જાય છે.

કે જીવનમરણ નુ ચક્ર આપડા હાથ મા નથી હોતુ,

કારણ કે અન્તે તો બધુ રાખ બની જાય છે.

કે ભલેને જીદંગી ની રેસ મા કોઇ કેટલુ પણ કેમ ના જીતે

પણ અંતે મોત ના હાથે તો હારી જવાય છે

પ્રકૃતિ આર્યાનની પંક્તિઓ સાંભળીને એની મનઃસ્થિતી ભાખી લે છે અને પ્રેમથી એનો હાથ આર્યાનની છાતી પર ફેરવે છે. આર્યાન વાત આગળ વધારતા પ્રકૃતિને કહે છેપ્રકૃતિ, હું કદાચ જીદંગીની દોડમાં બહુજ આગળ આવી ગયો છું. આજે મારી પાસે બધૂજ છે છતાંય અંદરથી કંઇક અધૂરૂં લાગે છે. મને એટલે કે આર્યાન રામીનેરામી એમ્પાયર્સના માલિકને આજે કંઇક જોઇએ છે પણ જીદંગીનો મજાક જો તું કે વર્ષો જૂની નાની પળો જીવવા કે ખરીદવા મારી પાસે પૂરતી કિમંત હજી આજે પણ નથી. કોઇ પણ ભોગે હું જીવનની નાની પાંચ પળો પણ નથી મેળવી શક્તો. શું કામનું બધું? આંખોમાં લાગણી અને હોઠો પર સ્મિત સાથે પ્રકૃતિ આર્યાનના ખભા પર માથું મૂકે છે અને વહાલપૂર્વક છાતી પર ધીમેધીમે હુંફાળો હાથ ફેરવે છે.

આર્યાન અને પ્રકૃતિ નો વાર્તાલાપ ઘરના આંગણે રમતો આર્યાનનૉ પૌત્ર (અનાયાસનો પુત્ર) સાંભળે છે. બાળકના વિચારોમાં ખાલી એટલું બેસે છે દાદાને કંઇક એવું જોઇએ છે જે અત્યારે એમને મળતું નથી. એટલે મેળવી આપવાના ઊત્સાહમાં ને ઊત્સાહમાં આર્યાન અને પ્રકૃતિ જ્યાં બેઠા હોય છે ત્યાં દોડતો પહોંચી જાય છે અને એના કાલાકાલા તથા મીઠા શબ્દોમાં આર્યાનને કહે છેઆર્યાન દાદા આર્યાન દાદા બોલો શું જોઇએ છે કે તમને નથી મળતું, બોલોબોલો એક વાર કહો મને હું તરત હમણા જઇને લઇ આવુંઆર્યાન અને પ્રકૃતિ એની એની સામે વહાલ ભરી નજરે જોવે છે. આર્યાન એને હસતામુખે એને પોતાના ખોળામાં બેસાડે છે અને શૂન્યમનસ્ક અને આંસુભરી આંખો સાથે એના વાળમાં ધીમેધીમે હાથ ફેરવતા કહે છે બેટા લાવી આપને મને ભીનીમાટીની સુગંધ

અનાયાસ ઝિંઝુવાડીયા

નવેમ્બર 24, 2008 Posted by | ટૂંકી વાર્તા | 6 ટિપ્પણીઓ